Pazaryeri Ön Muhasebe: Hakedişten Gidere, Giderden Kâr-Zarara
Pazaryeri satıcısı için ön muhasebe, sipariş listesinden kâr-zarar tablosuna giden yoldur: gelir tarafında satış ve pazaryerinin ödediği hakediş, gider tarafında komisyon, kargo, tedarikçi faturası, reklam ve diğer giderler vardır. Bu iki taraf birbirine bağlanmadan dönemin gerçek sonucu çıkmaz. Gelirebak bu akışı hakediş → gider → KDV → kâr-zarar sırasıyla kurar: satış ve kesintiler pazaryeri ekstresinden, ürün maliyeti maliyet kayıtlarınızdan ya da e-Fatura ile eşlediğiniz alış faturalarından, diğer giderler sizin kayıtlarınızdan gelir. Bu bir ön muhasebe katmanıdır; e-defter, beyanname ve resmi defter tutma kapsam dışıdır.
Süreç: hakediş → gider → KDV → kâr-zarar
Ön muhasebenin akışı tek yönlüdür. Satış ve hakediş pazaryerinin cari hesap ekstresinden okunur; tahmini ciro değil, pazaryerinin kaydı esas alınır. Pazaryerinin kestiği komisyon, kargo ve hizmet bedelleri bu ekstrenin içinden çıkar ve gider tarafına kendiliğinden düşer. Üzerine pazaryeri dışı giderlerinizi eklersiniz. İkisi birleşince dönemin kâr-zarar tablosu oluşur ve her satırın kaynağı görünür: hangi gider ekstreden geldi, hangisi e-Fatura ile ya da elle girildi.
- Satış ve hakediş: pazaryeri ekstresindeki kayıtlar; vadesi gelmemiş sipariş 'vade bekliyor' olarak ayrılır
- Pazaryeri kesintileri: komisyon, kargo, işlem/hizmet bedeli; ekstreden otomatik okunur
- Dış giderler: tedarikçi faturası (e-Fatura ile otomatik veya elle), reklam, kira gibi tek seferlik ve tekrar eden giderler
- KDV: hesaplanan ile indirilecek KDV'nin farkı, dönem bazında özet
- Sonuç: dönemin kâr-zarar tablosu
Örnek aylık kâr-zarar tablosu
Aşağıdaki tabloda pazaryeri kesintileri brüt satıştan bir kez düşülür; 'kesintiler sonrası' satırı bir ara toplamdır, komisyon ve kargo ikinci kez düşülmez. Hesabınıza yatan tutardan ayrıca %1 stopaj (bu örnekte 200.000 ₺ KDV hariç satış üzerinden 2.000 ₺) kesilir; stopaj gider değil, beyannamede mahsup edilen vergi ön ödemesi olduğu için kâr-zarar satırlarına girmez. İade olan siparişlerde komisyon iadesi ters kayıt olarak aynı satırlara yansır. Tutarlar örnektir.
| Kalem | Kaynak | Tutar |
|---|---|---|
| Brüt satış (KDV dahil) | Sipariş ve hakediş kayıtları | 240.000 ₺ |
| Komisyon | Pazaryeri ekstresi | −43.200 ₺ |
| Kargo | Pazaryeri ekstresi | −18.900 ₺ |
| İşlem / hizmet bedeli | Pazaryeri ekstresi | −1.400 ₺ |
| Pazaryeri kesintileri sonrası | Ara toplam | 176.500 ₺ |
| Ürün maliyeti (alış faturaları) | e-Fatura / elle | −96.000 ₺ |
| Reklam ve diğer giderler | Elle / tekrar eden | −18.500 ₺ |
| KDV net etkisi (hesaplanan − indirilecek) | Hesaplanan | −24.000 ₺ |
| Dönem net kârı | Kâr-zarar sonucu | 38.000 ₺ |
Giderler ve faturalar nasıl girer?
Giderlerin büyük kısmı tedarikçi faturalarıdır. Gelirebak'ın e-Fatura gelen kutusu size kesilen faturaları sağlayıcınızdan otomatik çeker; tutar, KDV ve vade bilgisiyle gider tablosuna düşer, ödeme durumunu (ödendi, vadesi geçti) takip eder. e-Fatura dışındaki giderleri elle girersiniz; kira, abonelik gibi tekrar eden giderleri bir kez tanımladığınızda her dönem otomatik oluşur. Müşteri faturaları da aynı modülde listelenir. Pazaryerinin kestiği komisyon ve hizmet faturaları ise hakediş kayıtlarıyla karşılaştırılır.
- Tedarikçi faturası: KDV, vade ve ödeme durumu; vadesi geçen 'Gecikmiş' işaretlenir
- Elle gider kaydı: tek seferlik ve tekrar eden
- Müşteri faturaları aynı listede
- Komisyon faturası ile hakediş kayıtlarının karşılaştırılması
Son güncelleme:
Sıkça sorulan sorular
Pazaryeri ön muhasebe ne işe yarar?›
Satış, hakediş, gider ve KDV'yi tek yerde birleştirip dönemin gerçek kâr-zarar sonucunu çıkarır. Resmi muhasebenin yerini almaz; mali müşavirinize giden veriyi düzenli ve pazaryeri kayıtlarıyla eşleşmiş hale getirir.
Pazaryeri komisyonu ve kargosu giderime otomatik geliyor mu?›
Evet. Komisyon, kargo ve hizmet bedelleri hakediş ekstresinden okunur ve gider tarafına otomatik düşer; elle girmenize gerek yoktur. İade durumunda pazaryerinin oluşturduğu komisyon iadesi de ters kayıt olarak yansır.
Tekrar eden giderleri her ay yeniden girmem gerekir mi?›
Hayır. Kira, abonelik, paketleme gibi tekrar eden giderleri bir kez tanımlarsınız; sistem bunları her dönem otomatik oluşturur. Tek seferlik giderleri ayrıca eklersiniz. İkisi de kâr-zarar tablonuza ve KDV özetinize dahil olur.
Stopaj kâr-zarar tablosunda gider mi?›
Hayır. Stopaj (%1, KDV hariç tutardan) hakedişinizden kesilir ama beyannamede mahsup edilen bir vergi ön ödemesidir. Gelirebak stopajı ayrı satırda gösterir, gider olarak düşmez.
Henüz ödemesi gelmemiş siparişler kâr-zarar tablosunu bozar mı?›
Hayır. Vadesi gelmemiş siparişler 'vade bekliyor' olarak ayrı tutulur, eksik ödeme gibi görünmez. Geç işlenen ödemeler gece yeniden taranıp tamamlanır.