Pazaryeri Ön Muhasebe: Hakedişten Gidere, Giderden Kâr-Zarara
Pazaryeri satışının muhasebesi sipariş listesinden ibaret değildir: gelir tarafında pazaryerinin size fiilen ödediği hakediş, gider tarafında komisyon, kargo, tedarikçi faturası ve reklam vardır — ve bu iki taraf birbirine bağlanmadan kâr-zarar çıkmaz. Pazaryeri ön muhasebe; hakedişi gelir kabul edip, pazaryeri kesintilerini ve dışarıdan gelen giderleri aynı tabloda toplayıp sonunda gerçek bir kâr-zarar (P&L) üretmektir. Gelirebak bu akışı hakediş → gider → P&L sırasıyla otomatik kurar. Not: bu bir ön muhasebe katmanıdır — e-defter, beyanname veya resmi muhasebe programı değildir.
Süreç: hakediş → gider → P&L
Ön muhasebenin akışı tek yönlüdür. Gelir, pazaryerinin cari hesap ekstresinden (hakediş) okunur — tahmini ciro değil, fiilen yatan tutar. Pazaryerinin kestiği komisyon, kargo ve hizmet bedelleri bu hakedişin içinden çıkar; dolayısıyla bunlar otomatik gider olarak tabloya düşer. Üzerine pazaryeri dışı giderlerinizi (tedarikçi faturaları, reklam, sabit giderler) eklersiniz. İkisi birleşince dönemin kâr-zarar tablosu oluşur. Her satırın kaynağı bellidir: hangi gider hakedişten geldi, hangisi elle/e-Fatura ile girildi.
- Gelir: hakediş (beklenen değil, fiilen gelen); vadesi gelmemiş sipariş 'vade bekliyor' ayrılır, eksik sayılmaz
- Pazaryeri gideri: komisyon, kargo, işlem/hizmet bedeli — hakediş ekstresinden otomatik okunur
- Dış gider: tedarikçi faturası (KDV, vade, ödeme durumu), reklam, sabit/tekrar eden giderler
- Tekrar eden gider otomatik faturalanır; vadesi geçen otomatik 'Gecikmiş' işaretlenir
- Sonuç: dönem bazında kâr-zarar (P&L) + KDV özeti
Örnek aylık kâr-zarar tablosu
Tabloda iki gider tipi yan yana durur: pazaryerinin hakedişten kestikleri (komisyon, kargo) ve sizin dışarıdan girdikleriniz (tedarikçi faturası, reklam). Komisyon ve kargo tahmin değildir — hakedişten fiilen kesilen tutarlardır; iade olan siparişlerde pazaryerinin oluşturduğu komisyon iadesi de aynı tabloda ters kayıt olarak görünür, böylece gider şişmez. KDV satırı satış KDV'si ile alış (indirilecek) KDV'sinin net etkisidir; mikro ihracatta KDV istisnası ayrı işlenir. Stopaj/tevkifat pazaryeri ödemesinden kesilir ve net kâra dahil edilir — oranı güncel mevzuata göre değiştiği için tabloda örnek dönemin fiili kesintisi kullanılır.
| Kalem | Kaynak | Tutar |
|---|---|---|
| Hakediş geliri (net) | Pazaryeri ekstresi | 182.400 ₺ |
| Komisyon | Hakedişten | −31.700 ₺ |
| Kargo | Hakedişten | −18.900 ₺ |
| Tedarikçi faturaları | e-Fatura / elle | −96.000 ₺ |
| Reklam gideri | Elle / tekrar eden | −12.500 ₺ |
| KDV net etkisi | Hesaplanan | −9.300 ₺ |
| Dönem net kârı | P&L sonucu | 14.000 ₺ |
e-Fatura gelen kutusu ve mutabakat
Giderlerin büyük kısmı tedarikçi faturalarıdır ve bunları tek tek girmek zaman alır. Gelirebak'ın satıcı e-Fatura gelen kutusu, faturalarınızı sağlayıcıdan otomatik çeker; tutar, KDV ve vade bilgisiyle gider tablonuza düşer, ödeme durumunu (ödendi / vadesi geçti) takip eder. Pazaryeri tarafında ise komisyon ve hizmet faturaları hakediş kayıtlarıyla mutabakata sokulur — kesilen bedel ile faturalanan bedel sipariş bazında karşılaştırılır. Müşteri faturaları, gider faturaları ve hakediş geliri aynı yerde toplandığında dönemsel KDV özeti ve P&L tek tıkla çıkar.
- Tedarikçi faturaları: KDV, vade ve ödeme durumu tek listede
- Gider takibi: tek seferlik + tekrar eden; tekrar edenler otomatik faturalanır
- Müşteri faturaları ve KDV özeti aynı modülde
- e-Fatura gelen kutusu: sağlayıcıdan otomatik çekme + komisyon-hakediş mutabakatı
Sıkça sorulan sorular
Pazaryeri ön muhasebe ile resmi muhasebe programı aynı şey mi?›
Hayır. Gelirebak bir ön muhasebe katmanıdır: hakediş gelirinizi, giderlerinizi, tedarikçi/müşteri faturalarınızı ve KDV özetinizi tek yerde toplar, kâr-zarar tablosu üretir. e-defter, beyanname veya resmi muhasebe yazılımı değildir; mali müşaviriniz için düzenli, mutabık veri hazırlar.
Pazaryeri komisyonu ve kargosu giderime otomatik geliyor mu?›
Evet. Komisyon, kargo ve hizmet bedelleri hakediş ekstresinden okunur ve gider tarafına otomatik düşer — elle girmenize gerek yoktur. İade durumunda pazaryerinin oluşturduğu komisyon iadesi de ters kayıt olarak yansır.
Tedarikçi faturalarımı tek tek girmek zorunda mıyım?›
Hayır. e-Fatura gelen kutusu faturalarınızı sağlayıcıdan otomatik çeker; tutar, KDV ve vadeyle gider tablonuza düşer. Elle gider de ekleyebilir, tekrar eden giderleri otomatik faturalanacak şekilde tanımlayabilirsiniz; vadesi geçenler otomatik 'Gecikmiş' işaretlenir.
Henüz ödemesi gelmemiş siparişler kâr-zarar tablosunu bozar mı?›
Hayır. Gelir hakedişten okunduğu için vadesi gelmemiş siparişler 'vade bekliyor' olarak ayrı tutulur, eksik ödeme gibi görünmez. Geç damgalanan ödemeler gece yeniden taranıp tabloya tamamlanır.